The pursuit of happiness

Het gaat veel verder dan alleen Amerika. Het lijkt meer op iets universeels. happinessIk heb het over de jacht op blij zijn, geluk en succes. The American Dream, the pursuit of happiness, it’s everywhere. Het zit diep en komt overal in de maatschappij terug als ware het een soort verborgen boodschap: “Veel plezier!”, “Als je maar gelukkig bent” of “Geniet er van he?!”

Wat is dat toch met the pursuit of happiness? Waarom zijn we ons leven steeds aan het puzzelen om een soort hoogste ideaal te bereiken? Is het de verborgen verslaving van de samenleving? Is onze maatschappij niet één grote geluksetalage, waar iedereen en elke organisatie haar product aanbiedt met de belofte: “Dit maakt je echt gelukkig”. En we proberen het allemaal. Het is een eindeloze jacht.

Religie en geluk

Ik zie ‘het geloof in Jezus’ als slechts een ander product in de grote geluksetalage. Aan de buitenkant lijkt het misschien wel het tegenovergestelde van the American dream, maar ten diepste draait het ook hier om plezier en geluk. In eerste instantie misschien gek als je bedenkt dat “werelds vermaak” vaak wordt afgewezen en er om diverse redenen van alles gelaten en opgeofferd wordt. Vaak hoort lijden in het verhaal van de christen nu eenmaal bij het korte bestaan hier op “de gevallen wereld”.

Maar diep van binnen schuilt er ook bij de christen een drang naar een gezegend leven op aarde en is er een drive om tot zijn bestemming te komen. Zo koesterde ik ooit de wens om gebruikt te worden door God en had ik een optimistisch georiënteerd beeld van het christen leven: van heerlijkheid tot heerlijkheid, zei ik dan. Het geluk zat hem in de bewustwording van het zijn van een geliefd kind, de wetenschap dat God een groot plan met je leven heeft en God voor jou alles doet medewerken ten goede. Dat bedenken was in feite je geluk. En als ultieme happiness was er natuurlijk de hemel.

Religieus lijden

Religieus lijden is wat meer paradoxaal. Aan de ene kant wordt het vergeestelijkt. In veel gevallen zelfs gedragen als een ere-positie. De echte pijn wordt dan bedekt onder een geestelijk kleed van vastberadenheid, gebed en diepere overgave. In veel kringen is het de duivel die tegenwerkt of invloed van demonen. Dan moet je juist volharden. In weer andere groepen gaat het meer om allerlei beproevingen, maar onder aan de streep lijkt het er op dat lijden juist een teken is van dat je een goed christen bent.

Het verhaal wordt een soort verpakking waardoor het echte lijden niet geopend hoeft te worden.
Nee, hou vol. Hou je oog maar omhoog gericht.

Aan de andere kant is er ook het protest tegen lijden. Want God is de schepper, de schaapherder en de geneesheer. Daarom hoeft pijn er eigenlijk niet te zijn, in zijn aanwezigheid. Afhankelijk van de denominatie wordt pijn verzwegen, weg gebeden of bestraft. En mocht het toch anders lopen, dan wordt het lijden en verdriet in de hemel wel weggenomen. Oftewel: lijden kan niet. Het wordt vermeden, verdoofd en weggedrukt.

Opium, een oplossing…

Ik kan momenteel niet anders dan Marx gelijk geven: op deze manier is religie als het nemen van opium. Net zo goed als het evangelie van sex, drugs en rock ’n roll overigens. Het verdooft! Maar dan moet ik ook een stap verder met hem gaan. Want dan is religie dus niet het probleem, maar een “oplossing”.

Want mensen komen in de greep van verslaving, omdat het ze niet lukt om op een andere manier met de echte problemen in het leven (bijv. trauma’s, slechte relaties, etc) om te gaan. Het is een verwoede poging om af te rekenen met de pijn en leegte. Het te ontvluchten.

Afkicken en hoe ik wil leven

In een afkickcentrum wordt een verslaafde aangemoedigd om het illusionaire geluk dat ze krijgen van de drugs of drank op te geven. Het afkickcentrum is er niet om mensen ongelukkig te maken, maar helpt wel om uit te komen bij de pijn die leidde tot de verslaving. Om er mee te dealen en het een gezonde plek te geven. De kunst is dan natuurlijk om niet weer te vallen voor een andere verslaving…

Ik kan niet anders dan tot de conclusie komen dan dat de geluksetalage een verslavende leugen is. Sterker nog, dat ultiem geluk niet het doel is. Misschien is er geen doel. Of anders gezegd, is het leven zelf het doel. Het leven is veel dieper en meer gevarieerd dan alleen een glimlach van geluk. Het is vol met een heel scala aan ervaringen, gevoelens en emoties. En dat verdient erkenning en ruimte.

Inside outNet als in de film “Inside Out” (een aanrader!) wil ik mijn leven niet alleen maar laten besturen door Joy, maar waarde vinden in de balans. Ik wil het leven voelen. Net zo goed de regendruppels ervaren, de kleuren zien van de herfst, het aandurven om de koude donkere winter te voelen. Sad ook aan de knoppen laten. En  dat zonder verdoving.

Het leven nemen zoals het komt. En me daarin leren verbinden met de ander. Niet omdat dat waarlijk gelukkig zou maken, maar omdat ik wil leven. Juist daarin kan liefde regeren om de  pijn en het gevoel van leegte, naast de andere gevoelens, de ruimte en aandacht geven.

Advertenties

4 gedachten over “The pursuit of happiness

  1. Mooi stuk. Ik vraag me eigenlijk af of mijn eigen levenshouding nu zo heel veel hier vanaf wijkt, als ik even voorbij de labels kijk, dan denk ik dat dat wel meevalt. Ik ben zelf Benedictijns oblaat, en die vorm van spiritualiteit is door iemand als Anselm Grun, maar hij is lang niet de enige, voor een heel breed publiek toegankelijk gemaakt. En die draait toch ook wel erg om het hier en nú te ervaren en daar wat mee te doen.

    Liked by 2 people

  2. Beste Divine Decay. Jouw artikel spreekt mij sterk aan en er was herhaaldelijk een instemmen. Ik vind het heel goed van je, dat je het aspect verslaving, opnieuw zo duidelijk benoemt. Tijdens het lezen van jouw verhaal, kwamen er allerlei herinneringen naar boven, teveel om op te noemen.
    Sinds een paar jaar kunnen artsen opgeleid worden met de specialisatie verslavingsgeneeskunde. Of geloof daar ook onder valt? De reacties op mijn boek, van de door de overheid aangestelde personen (geen artsen overigens), die mensen begeleiden die in ziekmakende geloofssituaties hebben verkeerd, zijn ronduit verbijsterend.
    Wist je trouwens, dat Karl Marx een grote bewonderaar was van Spartacus en zich door deze persoon heeft laten inspireren? Juist deze Spartacus was leider van de slavenopstand. In jouw artikel over verslaving, wilde ik dat er nog graag aan toevoegen.
    Ik voel me een beetje een opstandeling uit verslavend makend geloof. En misschien is dat wel leven, zélf opstaan, in plaats van geloven in Jezus die voor ons zou zijn gestorven en “opgestaan”.

    Leefse
    Aaltje.

    Liked by 2 people

    1. Dank voor je reactie en aanvulling Aaltje. Nee ik weet (nog) niet zo veel van Marx. Wat dat betreft ben ik feitelijk maar een amateur die af en toe een quote tegen komt en gebruikt.
      Dank voor je interesse, je reactie en het delen van iets van je eigen verhaal!
      Mvg
      Divine Decay

      Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s