Wat is de kunst bij leegte?

Want wij hebben niets in de wereld gebracht…
(Uit de Bijbel, 1 Timotheus hoofdstuk 6 vers 7)

Ik denk dat je deze spreuk het beste maar letterlijk kunt lezen. Dat we maar één ding meebrengen als we de wereld binnen komen: niets, leegte. Alle andere dingen waren er al toen we geboren werden, maar voor leven, of een beleving, is er ‘niets’ of ‘leegte’ nodig. En dat breng je zelf mee.

Wat doe ik met mijn leegte?

Ik kan proberen mijn leegte te ontwijken, haar niet accepteren of negeren. Maar wordt mijn leven daarmee geen ‘tegen-reactie’? Een protest. Tegen leegte. Ik zou kunnen proberen te bewijzen dat het leven een doel heeft, mooi en betekenisvol is. Dat ultiem geluk haalbaar is of zelfs voor het oprapen ligt. Maar mondt dat onbewust niet net zo hard uit in verkapte pogingen om de bodemloze put vol te stoppen?

Ik heb lang genoeg met anderen meegeschreeuwd: “gelukkig worden, vrijheid en voorspoed!”. De radio, boeken, reclames, scheurkalenders… de hele marketing wereld speelt er mee. Ja natuurlijk. Happiness sells.

En daardoor klinkt er steeds vaker het “in 7 stappen écht gelukkig worden, de 3 sleutels voor écht vrij zijn en écht genot beleef je zo”…
Simpelweg omdat we blijven vechten. Tegen de leegte.

Het niet kunnen stoppen leidt tot verstoppen

Het gevecht dat ik zie draagt bij aan massale eenzaamheid. Want we leven in een wereld waar optimistisch praten over doelen, idealen en zingeving prima is. Yes, we can!  De mensen die dat roepen laten we voorop lopen. We scharen ons om de kopstukken van succes en visie. Want hun schijnvertoning helpt ons de illusie voor onszelf in stand te houden. The illusion of freedom and success, the illusion that we can. 

Nooit voelt het alsof we er zijn, het voor-eens-en-voor-altijd voor elkaar hebben. Maar dat kun je niet hardop zeggen. Dan wordt je genegeerd. Dan sta je alleen. Buiten. Praten over de bodemloze put kan niet. Dan ben je een bromsnor, een negatieveling, een onaantrekkelijke zwartkijker. We vermijden en verstoppen het liever. Zeker in groepen.

Zelfconfrontatie

We vermijden zelfs de confrontatie met onszelf. We zijn bang van ‘te veel nadenken’. We omringen ons met voldoende activiteiten en producten, om maar zeker te stellen dat we nooit alleen komen te zitten met onze gedachten. “Want van nadenken wordt je alleen maar depressief” zeggen we dan.

Maar was als nadenken je niet depressief maakt, maar je slechts doet realiseren dat je allang depressief bent, maar het simpelweg nog niet wist? Het niet wilde weten?

Mijn leegte aankijken

Wordt het niet tijd dat ik stop met het verstoppen en bedekken? Ik kan ook proberen de leegte aan te kijken. Haar juist accepteren als vertrekpunt. Én als eindpunt… Aanvaarden als ‘part of the deal’. Ik kan de verleiding om overal een doel en een verklaring aan te koppelen ontmaskeren als het najagen van de wind. Ik kan het gewoon toegeven: “De wereld is een rotzooi. Ik heb geen flauw idee hoe het komt en geloof niet dat er iets of iemand is die het kan oplossen. Ik leef met een leegte, ik ben onzeker. Ik geef het op.

Dat lijkt wel erg somber en passief. Maar misschien gaat er wel juist iets gebeuren als ik mijn leegte aandacht en lucht ga geven? Gaat er dan meer leven ontstaan. Door mijn frustratie, verdriet en machteloosheid te erkennen, wordt het contrast tussen mijn gevoelens misschien wel groter. Anders gezegd: minder vlak. En juist omdat alles maar relatief is, zouden daarmee ook andere emoties meer diepgang en kleur kunnen krijgen. Niet per se met het doel om er allemaal weer ‘uit’ te komen. Maar om meer te ‘zijn’?

Leegte als voedingsbodem

Hoe dat ‘leven’ en ‘zijn’ er dan uitziet?
Ik zie leegte als de voedingsbodem voor creativiteit en potentie. Dat klinkt misschien wel net als een gelikt marketing praatje. Je begrijpt dat ik dat niet bedoel. Ik denk bijvoorbeeld meer aan één van de bekende uitspraken van de filosoof Søren Kierkegaard:

“What is a poet? An unhappy man who hides deep anguish in his heart, but whose lips are so formed that when the sigh and cry pass through them, it sounds like lovely music…. And people flock around the poet and say: ‘Sing again soon’ – that is, ‘May new sufferings torment your soul but your lips be fashioned as before, for the cry would only frighten us, but the music, that is blissful.” 
 Søren Kierkegaard, Either/Or

Ik denk aan de kunstenaars, cabaretiers en muziekanten* die hun leegte hebben vertaald naar een verhaal dat ons als mensen diep raakt en verbindt. Die ons helpen om ons zelf open te stellen. Voor leegte, maar ook voor elkaar.

Ik denk aan de theaters, de shows en de musea, waar geen poging gedaan wordt om met platte humor het grote succes en geluk te verheerlijken, maar waar het verhaal van het hart wordt vertolkt. Waarbij je daarna niet anders kan, dan doorpraten in de foyer of het café…

Mijn verhaal is op niks gebaseerd

Ik denk aan deze blog, die ook maar een soort rauwe uiting is van wat er in mijn hoofd afspeelt. Een blog, die feitelijk gebaseerd is op ‘niets’…

* Ik heb een nieuwe pagina gemaakt ‘Sing again‘, waar ik een eerste aanzet doe om wat muziek te delen die mij raakt. Ik nodig je uit om te luisteren, te reageren en zelf te delen.

Advertenties

10 gedachten over “Wat is de kunst bij leegte?

  1. Dat is een mooi punt om te beginnen, “zonder” iets. Nu nog de leegte herkennen, zodat frustratie, verdriet en machteloosheid kunnen verdwijnen. Je staat op een delicaat punt. Frustratie, verdriet en machteloosheid ontstaan omdat we de leegte niet herkennen als wat ze is. Is ze wel leeg?
    Je haalt een prachtig stuk aan van Timotheus. Hij begaat echter een vergissing. Komen we de wereld binnen? En gaan we hem weer uit? Zijn is iets statisch. God is, dat is zonder beweging. Wij komen niet en gaan niet, we zijn. Wat komt en gaat er dan wel? Als Jezus zegt dat we de dood kunnen overwinnen, is er geen dood en geen geboorte. Er is geen komen en gaan.
    Je zit nu op een moeilijk punt, maar geloof me, het is tijdelijk. Als opgeven het opgeven van het gevecht tegen de leegte is, goed. Als opgeven je hoofd laten hangen is, dan komt dat door het niet herkennen. En dat komt goed.
    Ik heb ook die fase doorworsteld en dat was het beste vertrekpunt. Sta je open om je in jezelf te keren (mediteren) en een vraag aan het Leven zelf te stellen? Klop en er wordt open gedaan. Het kan echt.

    Ik zal hier reageren op jouw reactie op mijn blog i.v.m. de cursus in wonderen. De enige reden waarom ik dat boek ter hand heb genomen, is dat de beschrijving van onze ware aard exact overeenkomt met mijn ervaring. Moest die overeenkomst er niet geweest zijn, dan zou ik dat boek niet bestudeerd en gepraktiseerd hebben. Ik kan me dus heel goed voorstellen dat het niet klikte bij jou. Het is ook niet gemakkelijk te begrijpen. Misschien is dat iets voor later. Of misschien neem jij een andere weg, kan ook. 😉

    Vriendelijke groet

    Liked by 1 persoon

    1. Dank voor je reactie internettoerist!
      Je beschrijft een paar zaken waarvan ik simpelweg niet weet hoe het zit.
      Geen idee of Timotheus het mis had. (Jij lijkt hier nogal zeker van te zijn. Waarop baseer je dat?)
      Het zou inderdaad kunnen dat er geen ‘komen en gaan’ is. (Opnieuw, waarop baseer je dat?)
      En even plat en simpel: en wat dan nog? hoe werkt het in de praktijk voor je?

      Van gedachten wisselen over ‘het wat’ of ‘de leer’ is op zich interessant (al leidt het vaak tot ‘welles’, ‘nietes’). Ik zou vooral willen praten over het ‘waarom’ en ‘hoe’. Iemand interesse?
      Ben benieuwd naar jouw inzichten / ervaring.

      Mvg,
      Divine Decay

      Liked by 1 persoon

      1. Met genoegen.
        Alles wat ik aangeef is gebaseerd op ervaring. Het is dus geen geloof of theorie, vandaar dat ik zo overtuigd ben. Ik probeer jou niet te overtuigen hoor, ik geef enkel mogelijke pistes. 🙂
        In de praktijk hoef ik niets te doen, enkel zijn. Ik ben één met alles en iedereen, er is geen angst meer, geen hoop, enkel zijn. Dat geeft rust en vrede. Meer kan ik daar eigenlijk niet over zeggen.

        Het gaat me totaal niet om ‘welles’, ‘nietes’. Ik deel enkel mijn ervaring. Als je er iets mee bent, goed. Heb je liever dat ik erover stop, ook goed. Als het storend werkt, mag je dat gerust zeggen hoor. 🙂

        Vriendelijke groet

        Liked by 1 persoon

      2. Nee hoor had helemaal niet de indruk dat jij uit was op welles-nietes discussies. Was vooral bedoeld als contrast voor mijn behoefte aan waarom en hoe. (En eerdere ervaringen)
        Ik waardeer je reacties juist enorm.
        Ik weet eerlijk gezegd niet zo goed wat ik kan met de ervaring van een ander als deze zo anders lijkt dan de mijne. Al ben ik altijd oprecht blij en verwonderd als ik mensen tref waarbij “het” allemaal werkt.

        Blijf uitgenodigd om te reageren internettourist!

        Mvg
        Divine Decay

        Liked by 1 persoon

  2. Mooi verwoord. Als er echter werkelijk niks anders is dan leegte, dan zou ik er wel depressief van worden. Ik meen en hoop dat er naast de leegte, die wij inderdaad niet moeten ontkennen maar onder ogen zien, nog iets nodig is om tot scheppen te komen. Als leegte de voedingsbodem is, wat is dan het zaadje? Hoop, denk ik. Hoop op meer dan leegte; zingeving of verbinding of liefde misschien, die je wel of niet God noemt.. Viktor Frankl, overlever holocaust, zegt; ‘We zijn in staat tot tragisch optimisme.’ Dus een verbinding tussen de leegte (of het lijden) en het goede. Mooi toch?

    Liked by 1 persoon

    1. Wow, bedankt voor je reactie. Wat mooi Annemieke. Ja ik worstel nog erg met hoop. Het is inderdaad een mogelijk ´antwoord´, maar ik weet niet of ik de ´vraag´ helemaal begrepen heb…
      Waar komt hoop vandaan, waar is het op gebaseerd en wat levert het op?
      Ik worstel er mee. Het boek van Frankl ken ik en heb ik (als audio book), maar nog niet geluisterd…
      Wie weet moet ik dat de komende dagen eens doen om wat verder te komen.
      Waaraan ontleen jij je hoop en hoe werkt dat bij jou?

      Mvg,
      Divine Decay

      Like

  3. Wat maakt dat jij hier je lijntje uitgooit, hier op het onpersoonlijke internet? Kennelijk verwacht je/hoop je op iets van licht in je nacht? Kennelijk zit die hoop in ons, denk ik.
    Bedankt voor het gesprek. Dit soort gesprekken ervaar ik als lichtjes.

    Like

  4. Ja, goede vragen. Bedankt!
    In een proces van loslaten van aangeleerde dogma’s ben ik vaak een beetje kwijt wat ik (nog wel) geloof. In mijn “real life” heb ik veel vrienden verloren. Door de kerk te verlaten en misschien omdat het al gauw neerkomt op wat ik niet meer over hun opvattingen geloof. En misschien nog wel het meeste omdat ik zelf ook niet altijd weet wat dan wel…
    Ik wilde ook daarom eerst eens wat structuur brengen in wat ik zelf (nog wel) geloof. Ik begon deze blog als een soort dagboek voor mezelf. En online om mijn verhaal ooit een keer te kunnen delen met anderen – of om af en toe eens iemand uit te nodigen om mee te denken… (dank dat jij dat o.a. doet)
    Ik blog “anoniem en onpersoonlijk” omdat ik er – in ieder geval nu – niet comfortabel mee ben dat deze blogs als eerste zoekresultaat boven komen als mijn naam ge-googled wordt voor bijvoorbeeld een sollicitatie of nieuwe collega/buurman. 😉

    Mvg
    Divine Decay

    P.S. Ja mogelijk zit er ergens nog hoop. Of is het vooral uitiging geven aan het gevoel en gedachtegoed van ‘nu’ zonder per se actief een “hoopvolle toekomst” te verwachten…?

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s